Martin Eden
Amerikan Edebiyatının önemli isimlerinden olan Jack London’ın yazdığı yarı otobiyografik eser olan Martin Eden, yazıldığı dönemin toplumsal yapısını, değer farklarını ve zihniyetini gayet açıklayıcı bir dille yansıtır. Eser sıradan bir aşk romanının ötesine geçerek para, şan ve şöhret kavramlarını hayatının merkezine alan insanlar için bunlara gereğinden fazla anlam yüklenmemesi gerektiğinden bahseder.
Kitaba da isminin verildiği ana karakter geçimini denizci olarak sağlamaktadır. İşçi sınıfında sosyalizm kabul görmekte ve desteklenmektedir. Martin’de sosyalizmi benimsemiştir. Kendisini geliştirmek, şan şöhret sahibi olmak, para kazanmak ve başarılı bir yazar olmak isteyen Martin edebi yazılar yazmaya başlar. Bunu amaçlamasındaki bir diğer etken ise bulunduğu toplumun sınıflara ayrılmış olması ve aşık olduğu Ruth ile evlenebilmek için onunla aynı sınıfa yükselmektir.
Uzun bir süre boyunca edebiyat dergilerine yazılar gönderir fakat hiçbir gazete yazılarını yayınlamak istemez. Sonunda bir gün dergilerden birisinin yazısını yayınlamasıyla gerçek anlamda yazarlık serüveni başlar. Zaman geçtikçe ülkenin ünlü yazarlarından biri olur Lâkin kazandığı şöhret ve para hayatında beklenmedik şeylere yol açar. Ailesini ve arkadaşlarını kaybeder. Tek amacı olan para ve şöhret onun için içinden çıkılamayan dipsiz bir kuyu haline gelir. Anlam vermediği bir şekilde uzun süredir kimsenin ilgi göstermediği hatta dergiler tarafından yayınlanmayan yazıları ünlü olduktan sonra dikkat çekmiştir.
Belli bir süre sonra hayatı boyunca özendiği yazarlar ve entelektüel çevre kendisine yeterli gelmemeye başlamıştır. Hayal kırıklıkları içerisinde kıvranan Martin bütün bunların yaşadığı aydınlanmanın bedeli olduğunu düşünür. Ülkenin önde gelen yazarlarından olmak, para kazanmak, toplumsal sınıflar arasında yükselmek içindeki boşluğu doldurmamıştır. Hayallerine ulaşır lâkin mutlu sonu yakalayamaz.
Kitabın bir de sinema versiyonu bulunmakta. MUBİ’den izlediğim edebiyat uyarlamalarının sinemadaki gayet başarılı bir örneği olan film pek çok ödüle de layık görülmüş. En iyi erkek oyuncu ödülünü alan Luca Marinelli ise başrol oyuncusu olarak Martin’i canlandırıyor. İtalyan yönetmen Pietro Marcello filmin yönetmenliğini üstleniyor. Venedik, Toronto, Londra gibi film festivallerinde de prömiyer yapmıştır. Maurizio Bracucci ve İtalyan yönetmen Pietro Marcello ise kitabı beyaz perdeye uyarlamış ve filme İtalyan yorumu katmışlardır.
*Jack London, Türkiye İş Bankası kültür Yayınları, İstanbul, 2020, 517 s.